Freek Bos van Reizigersvereniging Rover over de Lelylijn

Freek Bos is directeur van reizigersvereniging Rover en lid van de Adviesraad Lelylijn. We spreken hem over zijn visie op de bereikbaarheid van Noordelijk Nederland en de robuustheid van het spoor.

Waarom zit u in de Adviesraad van de Lelylijn?

De Lelylijn is een project met grote gevolgen voor reizigers. Vanuit Rover vinden we het belangrijk dat de stem van de reiziger vanaf het begin wordt meegenomen. In de Adviesraad kunnen we aandacht vragen voor bereikbaarheid zodat de lijn echt gaat werken voor de mensen die er dagelijks gebruik van moeten maken. We kijken daarbij altijd verder dan de techniek of het geld voor aanleg, uiteindelijk moet openbaar vervoer mensen ergens kunnen brengen voor een goede reistijd en een goede prijs.

Wat is volgens u de grootste uitdaging voor reizigers in het Noorden?

De grootste uitdaging is het bereikbaar maken van voorzieningen. Niemand reist alleen voor zijn of haar plezier, we willen als reizigers ergens naartoe. Naar school of werk. Of bijvoorbeeld naar mantelzorg of familie. Mocht er een station in Drachten komen, dan moet het ziekenhuis daar natuurlijk dichtbij staan. Perfect bereikbaar. Kan de bus vanuit Oosterwolde naar Drachten ook gelijk vaker rijden, omdat zowel reizigers naar het ziekenhuis als het station in de bus zitten.

Hoe kijkt u naar de robuustheid van het spoor?

Die staat onder druk. Het spoor wordt steeds intensiever gebruikt en er zijn weinig uitwijkmogelijkheden. Dat betekent dat kleine verstoringen grote gevolgen kunnen hebben. Vanuit reizigersperspectief is dat een groot probleem: betrouwbaarheid is minstens zo belangrijk als reistijd. We zijn in Nederland wereldkampioen efficiënt spoorgebruik. We persen alles uit ons spoorsysteem dat daarmee perfect functioneert. Het maakt ook dat een kleine onderbreking direct grote impact heeft. Daar moeten we wat aan doen.

Wat vindt u van de bereikbaarheid van Noord-Nederland? 

Het OV Bureau Groningen Drenthe dat opdrachtgever is van het openbaar vervoer in grote delen van Noord-Nederland, is misschien wel de beste opdrachtgever van Nederland. Tegelijkertijd kan zij niet als enige partij de bereikbaarheid garanderen. Gemeenten moeten bijvoorbeeld tijdens sneeuw en gladheid zorgen dat busstations en voetganger routes ook te gebruiken zijn. 

Onlangs hadden we nog een Adviesraad-vergadering. Toen ik op Groningen Hoofdstation kwam waren er echter geen OV-fietsen meer en moest ik last minute een alternatief bedenken. Ook dat beïnvloedt de bereikbaarheid. En wie met de bus naar het ziekenhuis in Assen moet, leest daarover op de website niets terwijl automobilisten speciaal een webpagina krijgen over parkeren en met een golfkarretje naar de auto kunnen worden gebracht. Ik vraag mij dan af of dat karretje ook naar de bushalte rijdt. Dan is de bereikbaarheid pas op orde.

Wat kan de Lelylijn opleveren? 

De Lelylijn maakt het OV aantrekkelijker ten opzichte van de auto en het vliegtuig. Kortere reistijden en directe verbindingen zorgen ervoor dat meer mensen voor de trein kiezen. Dat betekent minder CO₂-uitstoot en een duurzamer mobiliteitssysteem. Bovendien past het in een bredere transitie naar klimaatvriendelijk vervoer. Ook niet onbelangrijk: de ruimte in Nederland kunnen we ook maar 1x gebruiken en het ov is heel ruimte-efficiënt.

Ik ben ervan overtuigd dat goede bereikbaarheid ervoor zorgt dat er in Nederland kosten dalen. Wie familie over de vloer krijgt, blijft actiever en gezonder. Ook geestelijk. Dat is sowieso een voordeel voor ov-reizigers: wij krijgen elke dag voldoende beweging van het stukje lopen naar een bushalte of het fietsen vanaf een station. En een goede gezondheid levert Nederland veel op. Niet alleen doordat de zorgkosten dalen maar ook omdat we ons niet ziek hoeven te melden op het werk en dus meer kunnen bijdragen aan de economie.

Welke internationale kansen ziet u?

Kansen genoeg, maar laten we groot denken en vooral stap voor stap gaan uitvoeren. Het vergroten van de bereikbaarheid in Noord-Nederland is daarbij van het grootste belang.

Over Reizigersvereniging Rover

Rover wil duurzame gedeelde mobiliteit voor iedereen en vertegenwoordigen daarom de belangen van reizigers bij overheden, vervoerders, mobiliteitsaanbieders en vele andere partijen. We kijken daarbij niet alleen naar de problemen van vandaag, maar ook heel graag naar de oplossingen van morgen. Dat doen we doordat we formeel adviesrecht hebben richting overheden en vervoerders, maar ook met acties, meldpunten en onderzoeken. Zo hebben we recent nog misleidende websites via de rechter weten te verbieden.

https://www.rover.nl